Slimme Nieuwslezer nu in alle bibliotheken

Met behulp van de Slimme Nieuwslezer kunnen laaggeletterden vanaf vandaag in alle 1100 bibliotheken van Nederland actuele digitale krantenberichten lezen die op hun taalniveau zijn afgestemd. Met dit product van Edia verwacht de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB) de anderhalf miljoen laaggeletterden in ons land beter te bereiken.

"De Slimme Nieuwslezer is speciaal bedoeld voor volwassenen die op een zelfstandige manier actuele nieuwsberichten in een gemakkelijke vorm willen lezen. Daarbij krijgen ze niet alleen teksten op hun eigen niveau, maar kunnen ze ook moeilijke woorden laten uitspreken en daarmee oefeningen doen.", aldus Lourina de Voogd, beleidsmedewerker van de VOB. Laaggeletterden konden al cursussen volgen of makkelijke boekjes lezen. De Voogd: "Het is goed dat er een aantrekkelijk product bij komt."

"Nieuws van 5 minuten geleden kan bij ons al lesmateriaal zijn", zegt Maarten van Hoof, een van de ontwikkelaars van de Slimme Nieuwslezer. De software van Edia selecteert elke dag uit 12 online bronnen meer dan 1200 teksten. Deze worden automatisch in bepaalde leesniveau’s ingedeeld, voorzien van leeshulp en gekoppeld aan opdrachten. Van Hoof: "Mensen vinden het leuk om nieuws van vandaag te lezen en wij maken dat nieuws voor hen toegankelijker. Dat werkt heel motiverend."

Dat blijkt. De laaggeletterden zelf, namelijk de cursisten van het Kenniscentrum Alfabetisering Nederlandssprekenden (KAN), zijn nauw betrokken bij het ontwerpproces. "Ze waren er niet meer van af te halen", herinnert Paulien Waanders, docent van de testgroep zich. "Na het testuur zaten ze nog steeds geconcentreerd en geboeid te werken." Het KAN was ook betrokken als inhoudelijk adviseur, evenals taalexperts van het ITTA (Instituut voor Taalonderzoek en Taalonderwijs Anderstaligen), onderdeel van de UvA (Universiteit van Amsterdam). De Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) vervulde een pioniersrol, omdat zij al anderhalf jaar gebruik maakt van de eerste versie van de Slimme Nieuwslezer. Die versie is bedoeld voor het leren van Nederlands als tweede taal. Om de Nieuwslezer aan te passen voor laaggeletterden, maakte Edia gebruik van de ervaring van de OBA . Inmiddels is de Slimme Nieuwslezer door het ministerie van Binnenlandse Zaken verkozen tot een van de tien meest toonaangevende innovaties in de (semi) publieke sector van 2008.

In Nederland zijn naar schatting anderhalf miljoen volwassenen laaggeletterd, waarvan één miljoen autochtonen en een half miljoen allochtonen. Deze mensen hebben grote moeite met lezen en schrijven, waardoor ze in het dagelijks leven of op het werk minder goed kunnen functioneren. Laaggeletterdheid is een verscholen probleem en bovendien blijken mensen met een taalachterstand moeilijk te bereiken. Daarom stelde het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een aanvalsplan laaggeletterdheid voor de periode 2006-2010 op. Binnen dit plan past het initiatief van de VOB om de leesbevordering van laaggeletterden te stimuleren. De bibliotheken hebben daarom al speciale informatiepunten ingericht, waar laaggeletterden makkelijke boeken en informatie over cursussen kunnen vinden. Binnen deze “lees en schrijfpunten” zal ook de Slimme Nieuwslezer te vinden zijn.

Mensen die hier niet op willen wachten, kunnen alvast een kijkje nemen op nieuwslezer.bibliotheek.nl. Na het aanmaken van een inlognaam en wachtwoord kan iedereen aan de slag. Na 1 januari 2010 is de Nieuwslezer alleen toegankelijk binnen de muren van de bibliotheek.